نوزادانی که نارس به دنیا می آیند بیشتر در معرض مشکلات سلامتی هستند و ممکن است بسیار بیمار باشند. وقتی نوزادی قبل از هفته سی و هفتم بارداری به دنیا می آید، بدنش شکل می گیرد، اما اعضای بدنش به خصوص ریه ها کاملا بالغ نیستند.
این نوزادان نارس نیاز به مراقبت های تخصصی دارند و اغلب باید چندین هفته یا حتی ماه ها در بیمارستان بمانند. زایمان زودرس وجود انقباضات منظم است که باعث ایجاد تغییراتی در دهانه رحم قبل از پایان بارداری (هفته 37) می شود. زایمان زودرس می تواند منجر به تولد نوزاد شود و در یکی از دسته های زیر قرار می گیرد:
- متولدین قبل از هفته 28 بارداری
- متولدین بین هفته ۲۸ تا ۳۲ بارداری
- متولدین بین هفته های 32 تا 37 بارداری
زایمان زودرس چیست؟
بارداری طبیعی حدود 40 هفته طول می کشد. گاهی اوقات، زایمان زودرس، قبل از هفته سی و هفتم بارداری شروع می شود. این به این دلیل اتفاق می افتد که انقباضات رحم باعث می شود دهانه رحم زودتر از حد طبیعی باز شود. در نتیجه، نوزاد نارس به دنیا می آید و ممکن است در معرض خطر مشکلات سلامتی قرار گیرد. خوشبختانه تحقیقات، فناوری و پزشکی به بهبود سلامت نوزادان نارس کمک کرده است.
زایمان زودرس به دلایل مختلفی رخ می دهد. اکثر زایمانهای زودرس خودبهخود اتفاق میافتند، اما برخی از آنها به دلایل پزشکی مانند عفونتها یا سایر عوارض بارداری است که نیاز به انجام زودهنگام زایمان یا زایمان سزارین دارد.
علائم زایمان زودرس مشابه علائم زایمان در پایان بارداری است:
- تغییر نوع یا مقدار ترشحات واژن (آبی، مخاطی یا خونی)
- فشار یا درد لگن یا پایین شکم
- کمر درد مداوم
- دردهای شکمی خفیف یا شبیه قاعدگی ( میتواند با اسهال همراه باشد)
- انقباضات مکرر یا سفت شدن رحم که ممکن است بدون درد باشد.
- پارگی غشا
انقباضات براکستون هیکس
انقباضات براکستون هیکس (که انقباضات کاذب زایمان نیز نامیده می شود) انقباضات رحمی (سفت شدن رحم) هستند که کمتر از هشت بار در یک ساعت یا چهار بار در هر بیست دقیقه رخ می دهند. این انقباضات با خونریزی یا ترشحات واژن همراه نیست و با استراحت برطرف می شود. اینها طبیعی هستند و خطر زایمان زودرس را افزایش نمی دهند. با این حال، تشخیص تفاوت بین زایمان زودرس و زایمان کاذب بدون معاینه دهانه رحم اغلب دشوار است.
در مراحل اولیه زایمان، یک زن ممکن است گرفتگی هایی را تجربه کند که نسبتاً خفیف است و به طور نامنظم رخ می دهد. در این مرحله ناراحتی ممکن است شبیه دردهای قاعدگی باشد و ممکن است باعث کمردرد شود. با تقویت انقباضات رحمی، معمولاً دردناکتر میشوند و در فواصل منظم و کوتاهتر رخ میدهند.
علاوه بر این، یک زن ممکن است متوجه ترشح بیش از حد مخاطی از واژن شود. خونریزی خفیف یا لکه بینی نیز شایع است. غشاهای جنین می توانند قبل یا در حین زایمان زودرس پاره شوند. اگر این اتفاق بیفتد، مایع از واژن خارج می شود.
اگر یک زن نگران است که ممکن است زایمان زودرس داشته باشد یا علائم نگران کننده دیگری داشته باشد، باید فوراً با بیمارستان یا پزشک خود تماس بگیرد. به ویژه، اگر بیش از شش انقباض در یک ساعت داشت که با وجود دراز کشیدن ادامه داشت، اگر مایع آمنیوتیک خارج شد یا خونریزی واژینال داشت، باید تماس بگیرد.
پزشک معاینه لگنی را برای تعیین اینکه آیا غشاها پاره شدهاند و آیا دهانه رحم در حال تنگ شدن یا گشاد شدن است، انجام میدهد و همچنین ممکن است معاینه اولتراسوند را انجام دهد.
چه چیزی خطر زایمان زودرس را افزایش می دهد؟ ❌
زایمان زودرس یکی از شایع ترین عوارض بارداری است. در حدود نیمی از موارد، علت ناشناخته باقی مانده است.
با این حال، عوامل خاصی برای افزایش خطر زایمان زودرس شناخته شده است:
- سقط جنین یا زایمان زودرس در بارداری قبلی
- عادات بد سبک زندگی (دخانیات، مواد مخدر، الکل، استرس، رژیم غذایی نامناسب)
- شرایط سخت کاری (ساعت های طولانی، ایستادن، دمای شدید، شدید)
- سن (زیر 18 یا بالای 35)
- آزار جسمی یا روانی
- شرایط خاصی که رحم را تحت تاثیر قرار می دهد و باعث گشاد شدن زودرس دهانه رحم یا جلوگیری از بسته ماندن آن می شود.
- عفونت ادرار، واژن یا رحم
- وزن کم مادر قبل از بارداری یا افزایش وزن ناکافی در دوران بارداری
- جفت سرراهی.
- حاملگی چند قلویی
- پارگی زودرس کیسه آب یا نشت مایع آمنیوتیک
- مشکلات سلامتی در مادر (فشار خون بالا، دیابت)
- ناهنجاری در جنین
علائم زایمان زودرس چیست؟
- انقباضات هر 10 دقیقه یا کمتر. آنها می توانند به صورت دردهای قاعدگی یا به صورت سفتی در شکم (رحم) احساس شوند.
- نشت مایعات از واژن.
- مایع بدبو که از واژن همراه با خارش جاری می شود.
- افزایش ترشحات واژن و تغییر در ظاهر آنها (غشاهای مخاطی، مایعات، خون).
- احساس فشار در لگن یا واژن
- درد شکمی بدون وقفه
- دردهای مبهم و دردهای ناراحت کننده در ناحیه کمر که می آیند و می روند.
- نیاز فوری یا مکرر به ادرار کردن.
چگونه می توان زایمان زودرس را متوقف کرد؟
برخی از مداخلات را می توان برای به تاخیر انداختن یا توقف زایمان زودرس و در نتیجه کاهش خطر زایمان زودرس انجام داد.
- سرکلاژ دهانه رحم
- درمان با آنتیبیوتیک
- داروهایی برای کند کردن یا توقف پیشرفت زایمان.
اگر این مداخلات موثر واقع شوند، ممکن است پزشک به شما توصیه کند که ساعات کاری خود را کاهش دهید و از سفر خودداری کنید. او همچنین ممکن است به شما پیشنهاد کند که روابط جنسی خود را کاهش دهید. در واقع، تحریک نوک سینه ها یا ناحیه تناسلی می تواند باعث ترشح اکسی توسین شود، هورمونی که باعث انقباض می شود.
علاوه بر این، پروستاگلاندینهای موجود در مایع منی میتوانند باعث بلوغ دهانه رحم و در نتیجه زایمان زودرس شوند. از طرف دیگر، اگر نمی توان زایمان را متوقف کرد، ممکن است استروئیدها برای تسریع بلوغ ریه های نوزاد تجویز شود.
همچنین کارگذاری پساری های مخصوص هم جلوی زایمان زود رس را میگیرد.
پیشگیری از زایمان زودرس
در مورد پیشگیری از زایمان زودرس، چندین کار وجود دارد که می توانید برای کاهش خطرات انجام دهید.
- حفظ وزن سالم
- تلاش برای مدیریت استرس
- پرهیز از مواد مخدر و الکل
- دریافت مراقبت های دوران بارداری منظم به منظور حفظ سلامتی که ممکن است در طول بارداری شما ایجاد شود.