زمانی که زنی قرار است تحت درمان باروری قرار گیرد، باید از دارو برای تحریک تخمدان استفاده کند. این تحریک تخمدان کنترل شده (SOC) نامیده می شود. داروهایی که برای تحریک تخمدان استفاده میشوند حاوی هورمونهایی هستند که به طور طبیعی بر چرخه قاعدگی تأثیر میگذارند و نقش آنها ایجاد بیش از یک تخمک است. بسته به درمان باروری و تعداد تخمک مورد نیاز، یک یا دو تخمک برای لقاح مصنوعی (AI) و چندین مورد در طی لقاح آزمایشگاهی (بارداری با IVF )، تحریک کم و بیش سبک خواهد بود. با دوز هورمونی و کنترل اولتراسوند کنترل می شود.
استفاده از داروهای هورمونی
در ابتدای هر سیکل قاعدگی، بلوغ گروهی از تخمک ها در تخمدان در داخل پاکت های کوچک پر از مایع وجود دارد: فولیکول ها. به این دسته از فولیکول ها می گویند. جریان هورمونی بین هیپوتالاموس، غده هیپوفیز و تخمدان ها به این معنی است که تنها یکی از این فولیکول ها به طور کامل رشد کرده و به یک فولیکول قبل از تخمک گذاری تبدیل می شود. این منجر به انحطاط بقیه فولیکول ها و از بین رفتن تخمک های موجود در آنها می شود.
هورمونهای FSH و LH که از غده هیپوفیز ترشح میشوند، تمام رشد فولیکولی را تنظیم میکنند و اجازه تخمکگذاری فولیکول را تا اواسط چرخه قاعدگی میدهند. در ناحیه PMA، بیمار باید در طول سیکل قاعدگی یک درمان هورمونی خاص را دنبال کند زیرا اگر فرد بخواهد شانس بارداری را افزایش دهد، چندین فولیکول بالغ لازم است.
هدف این داروها فریب تخمدان ها است تا اجازه دهند کل گروه فولیکولی بالغ شود. بنابراین، فولیکولهای تخمدانی که قرار بود از بین بروند، همزمان رشد میکنند و تخمکهای بالغی تولید میکنند که میتوانند بارور شوند.
انواع داروهای هورمونی
چندین دارو را می توان در زمینه تحریک کنترل شده تخمدان استفاده کرد، اما به طور کلی در یکی از دو گروه قرار می گیرند:
آنالوگ های GnRH و گنادوتروپین ها.
این دو نوع دارو عملکردهای متفاوتی دارند و برای هر گونه لقاح مصنوعی یا درمان لقاح آزمایشگاهی ضروری هستند. هنوز استثناهایی مانند IVF در چرخه طبیعی وجود دارد.
داروهای آماده سازی آندومتر
اگرچه این بخشی از تحریک تخمدان نیست، زنانی که در چرخه MPA هستند باید برای آماده سازی اندومتر خود دارو مصرف کنند.
داروهایی که برای این منظور استفاده می شوند عمدتاً از هورمون های جنسی تشکیل شده اند که به طور طبیعی توسط تخمدان ترشح می شوند (استروژن و پروژسترون) و باید بلافاصله پس از سوراخ شدن فولیکول مصرف شوند.
داروهای زیر برای تهیه آندومتر تجویز می شود:
- داروهای حاوی استروژن
- داروهای حاوی پروژسترون
ضخامت اندومتر نقش بسیار مهمی در لانه گزینی جنین دارد. بنابراین آماده سازی خوب آندومتر برای رسیدن به بارداری ضروری است.
چندین استراتژی برای بهبود پذیرش آندومتر یا رحم در بیماران با پذیرش ضعیف وجود دارد.
فرآیند تحریک تخمدان
در حال حاضر، دو پروتکل یا روش برای تجویز داروهای هورمونی در طی SOC وجود دارد: فرآیند طولانی و فرآیند کوتاه.
تفاوت اصلی بین این دو مدت زمان و تعداد تزریقاتی است که باید انجام شود.
پزشک مسئول درمان باید تصمیم بگیرد که کدام یک از دو پروتکل را دنبال کند و دوز داروی لازم برای هر زن را همیشه با ویژگی های او و با هدف دستیابی به بیشترین موفقیت ممکن تطبیق دهد.
پروتکل طولانی
با تجویز آگونیست GnRH در سیکل قاعدگی قبلی، در روز 21 سیکل شروع می شود. حدود 10 تا 14 روز بعد، زن پریود می شود. در این مرحله، تحریک تخمدان ها توسط گنادوتروپین ها می تواند آغاز شود. بین روز اول و سوم پریود، پزشک دوز هورمونی روزانه داروی FSH را که باید مصرف کنید را به شما می گوید.
هنگامی که سونوگرافی تأیید کرد که فولیکول های تخمدان به اندازه مناسب (بین 18 تا 20 میلی متر) رسیده اند و سطح استرادیول نیز بهینه است، پزشک به زن می گوید که باید hCG تزریق کند تا رسیدن نهایی را القا کند. برای جلوگیری از تخمک گذاری خودبخودی باید قبل از 36 ساعت سوراخ فولیکولی انجام شود.
فرآیند کوتاه
در این حالت، تحریک تخمدان با تجویز گنادوتروپین ها در ابتدای سیکل قاعدگی، بین روز اول تا سوم پس از شروع قاعدگی آغاز می شود. به طور معمول، برای هماهنگ کردن چرخه بیمار، در چرخه قبلی قرص های ضد بارداری تجویز می شود. پس از حدود 5 روز از تحریک و رشد فولیکول، یک داروی آنتاگونیست GnRH برای جلوگیری از افزایش LH درون زا که باعث تخمک گذاری می شود، تجویز می شود.