بیشتر زنان در یک بازه سنی خاص و معمولاً پس از تجربه چندین زایمان، با مشکلات مختلفی مانند افتادگی رحم و بیرون زدگی آن، افتادگی مثانه، تکرار ادرار و مشکلاتی در واژن، از جمله افتادگی واژن یا پرولاپس واژن، روبرو میشوند.
افتادگی واژن به وضعیتی گفته میشود که در آن واژن از موقعیت عادی خود خارج شده و در نتیجه حالتی غیرعادی پیدا میکند. این مشکل بیشتر در زمانی رخ میدهد که به دلایل مختلف، قسمت بالای واژن یا لبههای آن ضعیف شده و در نتیجه به داخل کانال واژن فرو میرود. البته، افتادگی واژن میتواند در شکلهای مختلفی نمایان شود و شدت آن بسته به نشانههایی که بروز میدهد، از خفیف تا شدید متفاوت است.
در مواردی که این حالت شدت مییابد، بخش بالایی واژن یا حتی اندامهایی مانند رحم و مثانه، از دهانه واژن به سمت بیرون برآمده میشوند. این برآمدگیها و بیرون زدگیها میتوانند مشکلات متعددی را برای زنان بهوجود آورند که بسته به شدت آنها، میتواند از خفیف تا شدید متفاوت باشد.
بنابراین، بروز چنین مشکلاتی، نیازمند مراجعه سریع به دکتر زنان و دریافت درمانهای مناسب است.
افتادگی واژن چیست؟
واژن، به عنوان کانال زایمان نیز شناخته میشود و تونلی است که رحم را به خارج از بدن زن متصل میکند. واژن یکی از بخشهای دستگاه تناسلی زنان است که در ناحیه لگن قرار دارد و توسط ماهیچهها و سایر بافتها در جای خود نگهداشته میشود. این ماهیچهها با هم ترکیب شده و یک ساختار حمایتی برای اندامهای تناسلی زنان ایجاد میکنند. با گذر زمان، این ساختار حمایتی میتواند ضعیف شود.
دلیل پرولاپس واژن، ضعف ماهیچههای حمایتی از اندامهای ناحیه لگن زنان است. با ضعف شدن این ماهیچهها، اندامهای تناسلی زنان از جمله رحم، مجرای ادراری، مثانه و رکتوم میتوانند به داخل واژن فرو روند و مشکلساز شوند.
در مواردی، این ضعف ماهیچههای حمایتی به حدی شدید میشود که اندامها حتی میتوانند از واژن بیرون بزنند. با این حال، فشارهایی که به اندامهای تناسلی زنان وارد میشود، موجب میشود واژن از محل طبیعی خود در بدن بیرون بیفتد و جابهجا شده و در نتیجه افتادگی واژن در زنان مشاهده شود. با این حال، ضعف ماهیچهها ممکن است به دلایل مختلفی رخ دهد.
علت افتادگی واژن چیست؟
مشکل پرولاپس واژن ممکن است به دلایل مختلفی رخ دهد، اما دلیل اصلی و مهم آن، افتادگی واژن پس از زایمان طبیعی است، به خصوص در زنانی که چندین بار زایمان کردهاند. فشار ناشی از زایمان میتواند عضلات لگن را کشیده و ضعیف کند و در مواردی که زایمان سخت باشد، این مشکل شدیدتر میشود.
یائسگی نیز یکی از دلایل بروز پرولاپس است. با افزایش سن و کاهش استروژن در دوران یائسگی، ماهیچههای حمایتی به تدریج ضعیف میشوند و به اندامهای لگن اجاره میدهند تا به داخل واژن بیفتند، به خصوص در مواردی که یائسگی پس از زایمانهای سخت ایجاد شده باشد.
مقالات دیگر: تغییرات واژن در دوران یائسگی
عوامل دیگری نیز مانند سیگاری بودن، اضافه وزن داشتن، افزایش سن، سرفههای مداوم ناشی از بیماریهای مزمن ریوی، یبوست مزمن، بلندکردن اجسام سنگین و مواردی از این دست نیز میتوانند منجر به ضعف ماهیچههای حمایتی و پرولاپس واژن شوند. این عوامل، به عنوان مهمترین عوامل بروز پرولاپس واژن در نظر گرفته میشوند.
درمان افتادگی واژن
برای درمان افتادگی واژن، روشهای مختلفی وجود دارد که بسته به شدت بیماری و علائم مختلف، ممکن است متفاوت باشند. این روشها شامل گزینههای درمانی غیرجراحی و جراحی هستند، که بسیاری از آنها شباهتهایی با روشهای درمانی برای افتادگی رحم دارند.
گاهی اوقات، برای درمان، از چندین روش به صورت همزمان استفاده میشود و در برخی موارد، فرد نیازی به درمان خاصی ندارد و با دنبال کردن یک سری درمانهای ساده خانگی، میتواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کند. همچنین، درمانهای دارویی نیز میتواند به عنوان یک روش درمانی مکمل به کار برود.
برای تعیین نوع درمان افتادگی واژن، دکتر زنان ممکن است چندین مورد را در نظر بگیرد، از جمله وضعیت عمومی و شرایط پزشکی فرد، سن و شدت افتادگی، و همچنین اینکه آیا در آینده قصد بچهدار شدن دارد یا رابطه جنسی با کیفیت برای او اهمیت دارد یا خیر.
در برخی از روشهای درمانی، فرد دیگر قادر به باردار شدن یا داشتن رابطه جنسی نخواهد بود، به عنوان مثال در روش جراحی بخیهزدن واژن یا Colpocliesis. به همین دلیل، این روش جراحی معمولاً برای افراد مسن انتخاب میشود.