هماتوم بارداری، یکی از دلایل شایع خونریزی در سه ماهه اول بارداری است و ممکن است برای خانمهای بارداری نگرانکننده باشد. در بسیاری از موارد، این عارضه بدون علامت و در سونوگرافی تشخیص داده میشود و معمولا با استراحت خودبهخود درمان میشود. اما در برخی موارد، هماتوم بارداری بزرگ بوده و نیاز به درمان دارد.
هماتوم بارداری یا هماتوم ساب کوریونیک، زمانی اتفاق میافتد که خون بین دیواره رحم و غشای کوریونی ایجاد شود. این عارضه معمولا با خونریزی واژینال همراه است و ممکن است برای خانمهای بارداری باعث نگرانی شود. علت بروز هماتوم بارداری معمولا مشخص نیست اما برخی عوامل مانند ضربه به شکم، فشار روی شکم و یا بیماریهای خونی میتوانند این عارضه را تسریع کنند.
هماتوم بارداری در صورت بزرگ شدن و عدم درمان، ممکن است بهعوارض جدی مانند ایجاد تنش بر روی دیواره رحم، ریزش جنین، خونریزی شدید و یا عفونت منجر شود. بنابراین، در صورتی که خونریزی واژینال در دوره بارداری به همراه درد شدید و کمخونی همراه باشد، بهتر است به سرعت با پزشک خود مشورت کنید. پزشک با استفاده از سونوگرافی و آزمایشات دیگر، هماتوم بارداری را تشخیص میدهد و در صورت لزوم، روشهای درمانی مانند استراحت، مصرف داروها و یا درمان جراحی را برای شما تجویز خواهد کرد.
علائم هماتوم جفتی
علائم هماتوم جفتی معمولا در سونوگرافی قابل تشخیص هستند و در برخی موارد نیز علائم خاصی نشان داده میشوند که به تشخیص آن کمک میکنند. خونریزی واژینال یکی از علائم شایع هماتوم بارداری است و میتواند از لکه بینی خفیف تا خونریزی شدید با لخته متفاوت باشد. همچنین، گرفتگی لگن نیز میتواند یکی از علائم هماتوم جفتی باشد.
براساس تخمینات، خونریزی واژینال از هر چهار نفر یک نفر را در نیمه اول بارداری تحت تاثیر قرار میدهد. به همین دلیل، سونوگرافی در سهماهه اول بارداری از اهمیت بالایی برخوردار است. در برخی از موارد، زنان دچار گرفتگی کمی لگن میشوند؛ بهخصوص اگر خونریزی واژینال قابلتوجه باشد. در صورت بروز هر یک از علائم هماتوم بارداری، بهتر است به دکتر زنان مراجعه کنید.
علائم
علائم جذب هماتوم بارداری شامل قطع خونریزی واژینال است که ممکن است همراه با درد و گرفتگی لگن باشد. با این حال، در برخی موارد، علائم خاصی در هماتوم بارداری مشاهده نمیشود و باید با استفاده از سونوگرافی، پزشک تشخیص دهد که هماتوم در چه مرحلهای قرار دارد.
علل و عوامل خطر
علت دقیق هماتوم جفتی مشخص نیست، اما برخی شرایط، بیماریها و داروها میتوانند باعث ایجاد هماتوم شوند. جداشدن غشای کوریون از دیواره رحم، یک علت شایع برای بروز هماتوم بارداری است. بیشترین خطر برای بروز هماتوم بارداری در افرادی با سابقه عفونتهای رحمی، سابقه سقط جنین، بارداری با IVF و فشارخون بالا وجود دارد.
همچنین، ضربه، ناهنجاری رحم، اختلالات لخته شدن خون و مصرف داروهایی که باعث گشاد شدن رگهای خونی میشوند، میتوانند عوامل دیگری باشند که باعث بروز هماتوم بارداری میشوند.
هماتوم بارداری ممکن است باعث افزایش خطرات و عوارض بارداری شود. برخی از عوارض احتمالی شامل خونریزی بیش از حد از واژن، سقط جنین، زایمان زودرس، جداشدن جفت و پارگی زودرس کیسه آب میباشد. در بیشتر موارد، هماتوم بارداری بدون نیاز به درمان خودبهخود برطرف میشود، اما در گاهی موارد ممکن است عوارض جدی ایجاد کند.
متخصص زنان با بررسی هماتوم و با توجه به اندازه آن و فاصله زمانی تا زایمان، در مورد روش درمان تصمیمگیری میکند. هماتومی که در سه ماهه اول شناسایی میشود، نسبت به هماتوم در سه ماهه دوم عوارض کمتری ایجاد میکند.
خطرات و عوارض هماتوم بارداری❌
هماتومهایی که رشد نمیکنند کمتر نگرانکننده هستند، اما در صورتی که رشد کنند، ممکن است باعث جداشدن جفت از محل اتصال خود در رحم شوند. در صورتی که بیش از ۳۰ درصد جفت از جای خود خارج شود، میتواند باعث بزرگتر شدن هماتوم شود و در نتیجه، باعث ایجاد یک اثر دومینویی شود که در آن غشا (کیسه آمنیوتیک) زودتر پاره شده و منجر به سقط خودبهخود میشود.
عوارض هماتوم جفتی برای جنین
بیشترین خطر هماتوم جفتی برای جنین، افزایش خطر سقط جنین یا زایمان زودرس است. با این حال، در بیشتر موارد، هماتوم بارداری برای جنین مشکلی ایجاد نمیکند و بیشتر خانمها با وجود هماتوم، حاملگی و زایمان سالمی دارند. با این حال، در صورتی که هماتوم بزرگ شود، ممکن است خطراتی برای جنین ایجاد کند. همچنین، تشکیل هماتوم بعد از هفته ۲۰ بارداری، باعث افزایش خطر سقط جنین یا زایمان زودرس میشود.
مقالات دیگر: 12 علت سقط مکرر
درمان هماتوم بارداری
هماتوم بارداری معمولا نیاز به درمان پزشکی ندارد، اما با روشهایی میتوان آن را مدیریت کرد. پزشک با توجه به اندازه و موقعیت هماتوم و فاصله زمانی تا زایمان، معاینات و آزمایشهای سونوگرافی منظم را توصیه میکند و اقدامات درمانی زیر را ممکن است انجام دهد:
۱. درمان هماتوم قبل از هفته ۲۰ بارداری:
- کاهش فعالیت بدنی و اجتناب از بلند کردن اشیاء سنگین
- خواب بیشتر و استراحت مطلق در رختخواب
- اجتناب از رابطه جنسی
- در صورت خونریزی، گرفتگی یا انقباض احتمالا باید در بیمارستان بستری شوید
- برای ارزیابی اندازه هماتوم، آزمایشهای سونوگرافی منظم تجویز میشود
۲. درمان هماتوم بعد از هفته ۲۰ بارداری:
- در صورت نیاز، گلوبولین ایمنی ضد D برای افرادی که Rh منفی بوده و Rh جنین مثبت است
- سونوگرافی منظم برای بررسی رشد جنین
- در صورت شروع انقباضات، درمان زایمان زودرس انجام میشود
- در صورت خونریزی بعد از هفته ۲۴ بارداری، باید در بیمارستان بستری شوید.